Werk, Ontslag en Uitkeringen

Wat is de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor jonggehandicapten (Wajong)?

Jonggehandicapten en studenten die al op jeugdige leeftijd arbeidsongeschikt zijn, hebben op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) recht op een uitkering op minimumniveau. De hoogte van de Wajong-uitkering hangt af van uw leeftijd en de mate van uw arbeidsongeschiktheid. Het Uitvoeringinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) voert de Wajong uit.

Wanneer komt u in aanmerking voor een Wajong-uitkering?

U komt in aanmerking voor een Wajong-uitkering als u:

• op uw 17e verjaardag voor minstens 25 procent arbeidsongeschikt bent of
• jonger dan 30 bent en voor minstens 25 procent arbeidsongeschikt wordt tijdens uw studie waardoor (volledig) werken na uw studie onmogelijk is. U moet in het jaar voorafgaand aan uw arbeidsongeschiktheid minstens zes maanden hebben gestudeerd.

De uitkering gaat op z’n vroegst in vanaf uw achttiende jaar en eindigt als u 65 jaar wordt.

Wachttijd
U hebt recht op een Wajong-uitkering wanneer u 52 weken onafgebroken voor minstens 25 procent arbeidsongeschikt bent geweest. Er geldt dus een wachttijd van een jaar.

Het kan gebeuren dat iemand in de wachttijd weer tijdelijk herstelt. Duurt dat korter dan vier weken, dan gaat de wachttijd daarna gewoon verder. De periode van herstel telt niet mee voor het bereiken van de 52 weken. Is de periode van herstel vier weken of langer, dan begint daarna een nieuwe wachttijd te lopen.

Wie na afloop van de wachttijd niet minstens 25 procent arbeidsongeschikt is, maar wel binnen vier weken daarna, kan vanaf dat moment een uitkering krijgen. Er begint dan geen nieuwe wachttijd.

Arbeidsongeschikt voor de Wajong
U bent voor de Wajong arbeidsongeschikt als u minder kunt verdienen dan een gezond persoon met dezelfde opleiding en ervaring. Dat verschil wordt uitgedrukt in een percentage. De verzekeringsarts van het UWV voert deze (medische) beoordeling uit. Een arbeidsdeskundige bepaalt vervolgens in welke mate u nog kunt werken en welke mogelijkheden er voor u zijn.

Meer uitkeringen
Als u recht hebt op een Wajong-uitkering, maar ook op een uitkering volgens de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ), de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) of de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), gaat het recht op de WAZ-uitkering, WAO of WIA-uitkering voor. U krijgt dan alleen een Wajong-uitkering voor het bedrag dat deze uitkering hoger is dan de WAZ- of WAO/WIA-uitkering.

Wanneer vraagt u een Wajong-uitkering aan?

Voor het aanvragen van een Wajong-uitkering zijn twee momenten van belang. Eerst moet u melden dat u arbeidsongeschikt bent, enige tijd later kunt u een Wajong-uitkering aanvragen.

Stap 1: aanmelden arbeidsongeschiktheid
U meldt bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) dat u arbeidsongeschikt bent. Dat moet:

• binnen 13 weken na uw 17e verjaardag, als u op dat moment al arbeidsongeschikt bent;
• binnen 13 weken na het begin van de arbeidsongeschiktheid, als u studeerde.

Na de melding gaat de wachttijd in.

Stap 2: aanvragen uitkering
Een aanvraag voor een Wajong-uitkering doet u:

• uiterlijk binnen 9 maanden na uw 17e verjaardag, als u op dat moment al arbeidsongeschikt was;
• binnen 9 maanden nadat u als student arbeidsongeschikt bent geworden.

Het aanvraagformulier kunt u krijgen bij het UWV.

Hoe hoog is de Wajong-uitkering?

De hoogte van de Wajong-uitkering wordt bepaald door:

• de hoogte van de uitkeringsgrondslag. Dit is een wettelijk vastgesteld bedrag dat ongeveer gelijk is aan het bruto minimum(jeugd)loon;
• de mate van arbeidsongeschiktheid en het daarbij behorende uitkeringspercentage.

Maximaal 100 procent
Als de jonggehandicapte zo hulpbehoevend is dat geregeld verzorging nodig is, kan de uitkering worden verhoogd tot maximaal 100 procent van de grondslag. Dit geldt niet als de betrokkene in een instelling is opgenomen en de kosten daarvan door een verzekeraar worden betaald.

Vakantie-uitkering
Maandelijks wordt 8 procent van de Wajong-uitkering gereserveerd voor de vakantie-uitkering die in mei wordt uitbetaald.

Tegemoetkoming
Naast de Wajong-uitkering heeft elke Wajong-gerechtigde onder de 23 jaar recht op een tegemoetkoming. Deze tegemoetkoming is bedoeld om de negatieve inkomenseffecten van de Zorgverzekeringswet en de Wet op de zorgtoeslag te compenseren.

Hebt u recht op een aanvulling of toeslag naast uw Wajong-uitkering?

Tijdens het ontvangen van een Wajong-uitkering kunt u recht hebben op aanvullende voorzieningen of in aanmerking komen voor financiële regelingen.

Toeslagenwet
Als het inkomen van u en uw partner samen lager is dan het sociaal minimum, kunt u op grond van de Toeslagenwet een aanvulling op uw inkomen aanvragen. Bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) vraagt u de toeslag aan.

Belasting
Mensen die al op jonge leeftijd gehandicapt zijn geraakt, kunnen in aanmerking komen voor een korting op of teruggave van belasting.

Hoe lang ontvangt u een Wajong-uitkering?

U ontvangt een Wajong-uitkering in principe voor onbepaalde tijd. De uitkering stopt als u 65 jaar wordt, als u minder dan 25 procent arbeidsongeschikt wordt verklaard, of als u komt te overlijden. Ook als u in het buitenland gaat wonen vervalt de uitkering meestal.

Let op: Alle wijzigingen in uw leefsituatie, gezondheid en inkomen moet u doorgeven aan het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).

Wanneer wordt u herbeoordeeld voor de Wajong?

Uw Wajong-uitkering verandert mee met uw situatie. Als uw gezondheid, werk of loon verandert, verandert mogelijk ook uw uitkering. Daarom blijft het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) uw situatie (her)beoordelen.

Als u op 1 juli 2004 45 jaar of ouder was (dus op of voor 1 juli 1959 geboren) wordt u volgens oude regels herkeurd.

Persoonlijke uitnodiging
Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) is op 1 oktober 2004 met de nieuwe beoordelingen begonnen. U krijgt hiervoor een persoonlijke uitnodiging. Zolang u niet bent opgeroepen en herbeoordeeld en zolang uw situatie gelijk blijft, verandert er niets in uw uitkering.

Hoe komt u (weer) aan het werk naast uw Wajong-uitkering?

Als u (weer) wilt gaan werken dan zijn er verschillende mogelijkheden. U kunt zich bijvoorbeeld inschrijven als werkzoekende bij een uitzendbureau, UWV WERKbedrijf (voorheen CWI) of reageren op vacatures in kranten of op internet. Maar misschien hebt u wat meer hulp nodig.

Scholing
Voor de periode van 1 januari 2006 tot en met 31 december 2008 is er een subsidieregeling voor scholing van jongeren met een Wajong-uitkering. Doel van de regeling is de positie van jonggehandicapten op de arbeidsmarkt te verbeteren. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) kan u meer over deze subsidieregeling vertellen.

Aanpassingen werkplek
Het UWV kan een vergoeding verstrekken voor het aanpassen van uw werkplek en andere voorzieningen. U moet deze voorzieningen kunnen meenemen als u bij een andere werkgever aan de slag gaat. Denk hierbij aan aangepast vervoer van en naar uw werk of aan het inschakelen van een doventolk.

Voor de kosten van aanpassingen op uw werkplek en voorzieningen die u niet kunt meenemen, kan uw werkgever subsidie aanvragen bij het UWV. Dit kan alleen als u een contract hebt van minimaal zes maanden, of als u met opeenvolgende contracten minimaal zes maanden in dienst bent.

Jobcoach
Als u begeleiding op uw werk nodig hebt kunt u die krijgen in de persoon van een jobcoach. Een jobcoach begeleidt u naar of in een reguliere baan. U krijgt een individueel trainingsprogramma of inwerkprogramma en begeleiding op de werkvloer. Aan het eind van een geslaagd programma kunt u uw werk zelfstandig uitvoeren. De toekenning van een jobcoach verloopt via het UWV.

Arbeidsadviseur
Iedereen die op zoek is naar werk kan kosteloos bij de arbeidsadviseur aankloppen. Een arbeidsadviseur kan u op de goede weg naar werk helpen. U vindt de arbeidsadviseur bij het Informatiepunt en Adviespunt Arbeidsintegratie in een  UWV Werkbedrijf bij u in de buurt. De arbeidsadviseur kent de arbeidsmarkt in uw omgeving. De adressen vindt u op de website www.onafhankelijkarbeidsadviseur.nl.

Re-integratietraject
Een re-integratiebedrijf begeleidt mensen naar werk. Bijvoorbeeld door passend werk te zoeken of door het aanbieden van trainingen of cursussen. Verschillende organisaties kunnen een re-integratiebedrijf voor u inschakelen, bijvoorbeeld UWV, gemeente of de werkgever.

Eigen bedrijf beginnen
Het starten van een eigen bedrijf kan voor mensen met een arbeidshandicap een goede manier zijn om (weer) aan het werk te gaan. U kunt zelf uw werktijden bepalen en u kunt het werk zo inrichten dat het te combineren is met uw beperkingen.
Denkt u na over het starten van een eigen bedrijf? Bespreek dit dan met uw re-integratiebedrijf of uw arbeidsdeskundige bij het UWV.

Begeleid werken
Voor iemand met een beperking is een reguliere baan niet altijd haalbaar. Een andere mogelijkheid is dan werken via de sociale werkvoorziening. Het werk wordt dan aangepast aan uw beperking. Bij voorkeur komt u te werken bij een regulier bedrijf met ondersteuning van een begeleider. Als dat niet mogelijk is, kunt u in aanmerking komen voor een baan bij een bedrijf in de sociale werkvoorziening. Een aanvraag kunt u indienen bij UWV WERKbedrijf. UWV WERKbedrijf onderzoekt of u in aanmerking komt voor een aangepaste baan en of u zo’n baan aankunt.

Vrijwilligerswerk
Vrijwilligerswerk kan een goede opstap zijn naar betaald werk. U krijgt werkervaring en leert vaardigheden waarmee u uw kansen op werk vergroot. Ook kan vrijwilligerswerk deel uitmaken van een re-integratietraject

Welke gevolgen heeft een betaalde baan voor uw Wajong-uitkering?

Als u gaat werken behoudt u maximaal vijf jaar lang uw recht op een Wajong-uitkering. In die vijf jaar wordt wat u verdient verrekend met uw uitkering.
Onkostenvergoeding die u ontvangt voor vrijwilligerswerk wordt niet gekort op uw uitkering

Welke regelingen zijn er voor werkgevers die iemand met een Wajong-uitkering in dienst nemen?

Om werkgevers tegemoet te komen een werknemer met een Wajong-uitkering in dienst te nemen kunnen zij een beroep doen op de volgende regelingen:

• No-riskpolis: Als u ziek wordt, betaalt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) de Ziektewet-uitkering aan u of uw werkgever.
• Subsidies voor aanpassingen op de werkplek. Bijvoorbeeld een aangepast toilet voor een werknemer met een rolstoel, of een aangepaste werkplek. Meeneembare hulpmiddelen kunt u als werknemer zelf aanvragen.
• Begeleiding van een jobcoach voor de werknemer.
• Premiekorting: als een werkgever een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer in dienst neemt kan hij premiekorting krijgen. Neemt hij een jonggehandicapte in dienst dan geldt een extra korting op de arbeidsongeschiktheidspremies en werkloosheidspremies.
• Proefplaatsing: als u of uw werkgever twijfelt aan het succes van uw tewerkstelling, dan kan uw werkgever u een proefplaats aanbieden voor maximaal drie maanden. Tijdens deze maanden werkt u onbetaald op proef met behoud van uw uitkering.
• Loondispensatie: als u aantoonbaar onder het wettelijke minimumloon presteert, kan het UWV uw werkgever loondispensatie verlenen. Uw werkgever kan u dan tijdelijk minder dan het minimumloon betalen. Het UWV geeft u in dat geval een aanvulling op de uitkering.

Kunt u met een Wajong-uitkering met vakantie?

U kunt met een Wajong-uitkering gewoon met vakantie gaan. Als u in Nederland blijft of maximaal vier weken naar het buitenland gaat, dan hoeft u dit niet te melden aan het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).
Langer dan 4 weken
Als u langer dan vier weken met vakantie gaat moet u UWV uiterlijk twee weken voor vertrek hierover inlichten. UWV hoeft geen toestemming te geven, maar moet wel weten waar u bereikbaar bent voor bijvoorbeeld een medisch onderzoek of noodzakelijke informatie. UWV kan ook een buitenlandse instantie vragen de medische controle over te nemen. U bent verplicht daaraan mee te werken.

Kunt u met een Wajong-uitkering in het buitenland wonen?

In principe vervalt uw Wajong-uitkering als u in het buitenland gaat wonen.

Slechts in enkele gevallen mag u uw uitkering meenemen. Bijvoorbeeld als de verhuizing noodzakelijk is voor uw gezondheid, wanneer u in het buitenland meer kans hebt op werkhervatting of wanneer uw verzorgers verhuizen naar het buitenland.
Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekering (UWV) kan u hier meer over vertellen.

Wat gebeurt er met uw Wajong-uitkering als u overlijdt?

Als u komt te overlijden, stopt uw Wajong-uitkering. Uw nabestaanden kunnen bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) een overlijdensuitkering aanvragen. De overlijdensuitkering is gelijk aan één bruto Wajong-maanduitkering. UWV berekent bij overlijden ook meteen het opgebouwde vakantiegeld en keert het uit. Het kan zijn dat de netto-uitkering na het overlijden nog een tijdje is doorbetaald. In dat geval wordt de teveel betaalde uitkering van de overlijdensuitkering afgetrokken.

Laatste nieuws

Campagne om Wajongers aan werk te helpen
Het Uitkeringsinsituut Werknemersverzekeringen (UWV) en Boaborea, de koepel van re-integratiebureaus, zijn 15 oktober 2008 een campagne begonnen om werkgevers te bewegen Wajongers in dienst te nemen. Een speciale website (www.G-krachten.nl) en een werkgeversservicepunt (0900-9295) moeten het voor werkgevers aantrekkelijk maken een jonggehandicapte met een Wajong-uitkering aan te nemen.

Lees het volledige bericht

Werk centraal in nieuwe wettelijke  regeling jonggehandicapten
Jongeren met een beperking krijgen maximale ondersteuning bij het vinden van een baan. Hierdoor krijgen zij meer uitzicht op werk en staat niet langer de uitkering centraal. De ministerraad heeft op voorstel van minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid besloten hiervoor de Wajong, de wettelijke regeling voor jonggehandicapten, aan te passen. De nieuwe wettelijke regeling gaat uit van wat jongeren met een beperking nog wel kunnen, en niet van hun beperkingen. De aanpassingen gaan gelden voor nieuwe gevallen vanaf 2010.
Lees het volledige bericht

Werk voor Wajongers moet lonen
Naar aanleiding van vragen in de Tweede Kamer op 4 maart 2008 heeft minister Donner aangegeven dat hij van plan is de Wajong te wijzigen. Daarbij geldt als uitgangspunt dat jonggehandicapten beter aan de samenleving kunnen deelnemen als zij werken. De minister zal ook overleggen met uitkeringsinstantie UWV over oplossingen op de korte termijn voor een aantal knelpunten in de Wajong.
Meer informatie

Meer informatie

Wilt u meer informatie over deze tekst? Dan kunt u bellen met de afdeling publieksinformatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, telefoon 0800-8051 (gratis).

Stem of voeg toe aan :