Werk, Ontslag en Uitkeringen

Wanneer komt u in aanmerking voor een WAO-uitkering?

De Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) is op 29 december 2005 vervangen door de WIA; de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Als u al een WAO-uitkering hebt, blijft u in de WAO. Wel kunt u worden herkeurd volgens strengere criteria. Dit kan gevolgen hebben voor de hoogte van uw uitkering.

Twee uitkeringen
De WAO geeft u een (tijdelijke) loonvervangende uitkering als u langer dan twee jaar geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent.
De WAO kent twee uitkeringen: de loondervingsuitkering en de vervolguitkering. Als u jonger bent dan 33 jaar, dan ontvangt u alleen de vervolguitkering.

Re-integratie is einddoel
Dat u een WAO-uitkering hebt, wil niet zeggen dat u helemaal niet kunt werken. Vaak blijft er veel werk over dat u wél kunt doen. Het is de bedoeling dat u – voor zover mogelijk – blijft werken of weer aan de slag gaat. Re-integratie blijft het einddoel. Daarom moet u blijven werken aan uw herstel en kijken naar de mogelijkheden om te werken.

Wanneer wordt u herbeoordeeld voor de WAO?

Uw WAO-uitkering verandert mee met uw situatie. Als uw gezondheid, werk of loon verandert, dan verandert mogelijk ook uw uitkering. Daarom blijft het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) uw situatie (her)beoordelen.
Als u op 1 juli 2004 45 jaar of ouder was (dus op of voor 1 juli 1959 geboren) wordt u volgens oude regels herkeurd.

Persoonlijke uitnodiging
Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) is op 1 oktober 2004 met de nieuwe beoordelingen begonnen. U krijgt hiervoor een persoonlijke uitnodiging. Zolang u niet bent opgeroepen en herbeoordeeld en zolang uw situatie gelijk blijft, verandert er niets in uw uitkering.

Wat houdt de nieuwe beoordeling voor de WAO in?

Na uw oproep van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) voor een nieuwe beoordeling, krijgt u eerst een medisch en daarna een arbeidskundig onderzoek. U mag daarbij iemand meenemen. Wilt u een gesprek met de arbeidsdeskundige vóórdat u medisch wordt onderzocht, dan kan dat als u daarom vraagt.

Medisch en arbeidskundig onderzoek
De verzekeringsarts bespreekt en onderzoekt uw lichamelijke of psychische klachten. In het gesprek met de arts bespreekt u wat u in het dagelijks leven nog kunt doen ondanks deze klachten. Na dit medische onderzoek krijgt u de arbeidskundige herbeoordeling (behalve als u lichamelijk of psychisch gezien helemaal niet meer kunt werken). Vooral bij deze arbeidskundige beoordeling ligt de nadruk meer dan voorheen op de mogelijkheden die u hebt om nog te werken. Welk soort werk is geschikt voor u en wat kunt u daarmee verdienen?

Minstens drie functies
De arbeidsdeskundige kijkt welke opleiding(en) u hebt gevolgd en welk werk u vroeger heeft gedaan. Daarna gaat hij na wat voor werk u nog kunt doen en hoeveel u daarmee kunt verdienen. Met deze informatie kan vastgesteld worden of u uw uitkering houdt. En zo ja, hoe hoog de uitkering wordt.

Om te bekijken wat u nog zou kunnen verdienen, selecteert de arbeidsdeskundige verschillende soorten werk die passen bij uw mogelijkheden en beperkingen. U bent in staat te werken als u minstens drie functies kunt uitoefenen. Het gaat hierbij om voorbeelden van werk. Het zijn geen concrete vacatures waarop u kunt solliciteren. Wel bespreekt u met de arbeidsdeskundige hoe u het zoeken naar geschikt werk kunt aanpakken.

Basisvaardigheden
De arbeidsdeskundige zoekt ook functies uit waarvoor basisvaardigheden, zoals het werken met een computer of het spreken van de Nederlandse taal, nodig zijn. Hij mag deze functies ook uitzoeken als u deze basisvaardigheden (nog) niet heeft. Dat ligt natuurlijk anders als er medische problemen zijn.

Ook fulltime
Als u parttime werkte, kiest de arbeidsdeskundige ook fulltime-functies voor u uit. Behalve als de arts heeft besloten dat u niet fulltime mag werken.

Andere werkuren
Het tijdstip waarop u vroeger werkte, speelt geen rol meer. Als u bijvoorbeeld van 09.00 tot 17.00 uur werkte, mag de arbeidsdeskundige ook een functie uitkiezen waarbij in ploegendiensten wordt gewerkt. De arbeidsdeskundige mag niet van u vragen dat u nachtwerk (tussen 00.00 en 06.00 uur) gaat doen. Dat mag wel als u al nachtwerk deed.

Meer aan de slag
De nieuwe beoordeling laat zien wat u met uw ziekte of handicap nog wél kunt. Dat is misschien meer dan u en het UWV vroeger dachten. Het kan dus zijn dat er in uw gezondheid niets is veranderd, maar dat u tóch in een lagere arbeidsongeschiktheidsklasse terecht komt.

De arbeidsdeskundige geeft aan wat dat betekent voor uw uitkering, en beschrijft in een re-integratievisie welke mogelijkheden u hebt om weer (meer) aan de slag te gaan.

Welke gevolgen heeft de herkeuring voor uw WAO-uitkering?

De uitkomst van de herbeoordeling bepaalt of uw uitkering verandert.

Uw uitkering blijft gelijk
Als u na de herbeoordeling in dezelfde arbeidsongeschiktheidsklasse blijft, wijzigt uw uitkering niet.

Uw uitkering verandert
Als uw medische situatie is verslechterd, wordt uw uitkering misschien hoger. Maar uw uitkering kan ook verlaagd of stopgezet worden, als blijkt dat u juist minder of niet meer arbeidsongeschikt bent. Uw uitkering wijzigt dan twee maanden nadat u de beslissing hierover thuiskrijgt.

Te weinig inkomen. Recht op Werkloosheiduitkering?
Soms lukt het toch niet om (meer) passend werk te vinden of verdient u toch niet genoeg. Om het verlies aan inkomen op te vangen, kunt u een Werkloosheidsuitkering (WW) aanvragen. Had u naast uw WAO al WW, dan bekijkt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) of u in aanmerking komt voor een hogere WW-uitkering.

Had u nog geen WW-uitkering, dan kunt u die aanvragen bij UWV WERKbedrijf (voorheen CWI). Het UWV beoordeelt of u daarvoor in aanmerking komt. U moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen.

Na herkeuring geen uitkering. Recht op TRI-uitkering?
Krijgt u na de herbeoordeling een lagere uitkering of helemaal geen uitkering meer? En krijgt u ook geen WW-uitkering? Dan kunt u misschien een TRI-uitkering krijgen. TRI is de Tijdelijke Regeling Inkomensgevolgen herbeoordeelde arbeidsongeschikten. Met de TRI krijgt u een aanvulling op uw inkomen. Dit wordt aangevuld tot het bedrag dat u vóór de verlaging van uw uitkering had. De aanvulling duurt maximaal 12 maanden. Zo hebt u langer de tijd om werk te vinden zonder dat uw inkomen achteruit gaat.

Bijzondere bepalingen herziening WAO-uitkering
In de WAO is een aantal bijzondere bepalingen opgenomen over de herziening van de uitkering:

• herziening bij minder dan 45 procent arbeidsongeschiktheid: de wachttijd voor verhoging van de uitkering is 104 weken én u moet door werk of een Werkloosheidsuitkering (WW) verzekerd zijn voor de WAO. Als de toename van arbeidsongeschiktheid uit dezelfde oorzaak voortkomt, dan is de wachttijd vier weken en is verzekering geen voorwaarde.
• herziening bij meer dan 45 procent arbeidsongeschiktheid: de wachttijd voor verhoging van de uitkering is vier weken en verzekering voor de WAO is daarbij geen voorwaarde.
• herziening zonder wachttijd: De uitkering wordt direct verhoogd als uw arbeidsongeschiktheid opnieuw toeneemt binnen vier weken nadat de uitkering is toegekend.
• garantieregeling voor arbeidsongeschikten die 45 jaar of ouder zijn: uw uitkering is verlaagd of beëindigd, maar u kunt binnen vijf jaar opnieuw niet meer werken vanwege ziekte. In dat geval kunt u een uitkering krijgen gebaseerd op uw oude dagloon.

Hoe hoog is de WAO-uitkering?

De WAO-uitkering bestaat uit twee fasen:

• De loondervingsuitkering is gebaseerd op het dagloon. Dit is het loon dat u gemiddeld per dag verdiende in het jaar voordat u arbeidsongeschikt werd. Voor het dagloon geldt een maximum (vanaf 1 juli 2009 185,46 euro bruto). Maandelijks wordt acht procent gereserveerd voor de vakantietoeslag, die in mei wordt uitbetaald. De duur van de loondervingsuitkering hangt af van uw leeftijd toen u in de WAO terecht kwam. In de tabel kunt u zien hoe lang dat is.

• Als u nog arbeidsongeschikt bent nadat de duur van de loondervingsuitkering verstreken is, hebt u recht op een vervolguitkering. De vervolguitkering is gebaseerd is op het vervolgdagloon. De vervolguitkering kan in principe doorlopen tot het 65ste jaar.
  Het vervolgdagloon wordt als volgt berekend: voor elk jaar dat iemand op de ingangsdatum van de WAO-uitkering ouder is dan 15 jaar, wordt 2 procent van het verschil tussen het vroegere loon (maximaal 185,46 euro per dag) en het minimumloon inclusief 8 procent vakantietoeslag (69,71 euro per dag) opgeteld bij dat minimumloon. Als iemand bijvoorbeeld op de ingangsdatum 45 jaar is, dus 30 jaar ouder dan 15 jaar, gaat het om (30×2 procent =) 60 procent van dat verschil. Dit bedrag, opgeteld bij het minimumloon, is het vervolgdagloon en vormt de basis voor de vervolguitkering.

Verdiensten gangbaar werk
De hoogte van de loondervingsuitkering en vervolguitkering is, behalve van het (vervolg)dagloon, afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid. De uitkering bedraagt maximaal 75 procent van het loon gebaseerd op het (maximum)dagloon. Deze mate van arbeidsongeschiktheid wordt bepaald aan de hand van wat u nu nog kunt verdienen en wat u zou verdienen als u niet arbeidsongeschikt was geworden.

Hulpbehoevend
Als u als arbeidsongeschikte zodanig hulpbehoevend bent dat geregeld verzorging nodig is, kan de uitkering worden verhoogd tot maximaal 100 procent van het (vervolg-) dagloon. Dit geldt niet als u in een instelling bent opgenomen en de kosten daarvan door een verzekeraar worden betaald.

Onder sociaal minimum
Als uw WAO-uitkering samen met het overige gezinsinkomen onder het voor u geldende sociaal minimum blijft, kunt u een toeslag op grond van de Toeslagenwet aanvragen.

Wat gebeurt er met uw WAO-uitkering als u gaat werken?

U hebt geen toestemming nodig van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) als u gaat werken. Wel moet u UWV op de hoogte brengen, omdat zij beoordelen of uw uitkering aangepast moet worden.

Pas vijf jaar nadat u een baan hebt gevonden, wordt u herbeoordeeld. Tot aan dat moment vindt alleen inkomstenverrekening plaats.

Onbetaald werk
Gaat u onbetaald werk doen? Dan heeft dit meestal geen gevolgen voor uw WAO-uitkering. U moet het wel even doorgeven aan het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) als u ook een Werkloosheidsuitkering (WW) ontvangt of een re-integratietraject volgt via UWV.

Wanneer stopt uw WAO-uitkering?

Uw WAO-uitkering heeft geen vaste einddatum. U krijgt de uitkering zolang u aan alle voorwaarden voldoet. De uitkering stopt als u:

• minder dan 15% arbeidsongeschikt wordt;
• niet meewerkt aan de (her)beoordeling;
• langer dan 3 maanden in een land bent dat niet tot de EU behoort of waarmee Nederland geen verdrag over sociale zekerheid heeft gesloten;
• een maand in detentie bent;
• illegaal in Nederland verblijft;
• 65 jaar wordt;
• overlijdt.

Wat gebeurt er met uw WAO-uitkering als u naar het buitenland gaat?

Of u met uw WAO-uitkering naar het buitenland kunt, is afhankelijk van de verblijfsduur en het land waar u verblijft.

Vakantie
U kunt met een WAO-uitkering gewoon met vakantie gaan. Als u in Nederland blijft of maximaal vier weken naar het buitenland gaat, dan hoeft u dit niet te melden aan het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).
Als u langer dan vier weken met vakantie gaat moet u UWV uiterlijk twee weken voor vertrek hierover inlichten. UWV hoeft geen toestemming te geven, maar moet wel weten waar u bereikbaar bent voor bijvoorbeeld een medisch onderzoek of noodzakelijke informatie. UWV kan ook een buitenlandse instantie vragen de medische controle over te nemen. U bent verplicht daaraan mee te werken.

Wonen in het buitenland
Het is mogelijk om met een WAO-uitkering in het buitenland te gaan wonen. In dat geval moet u rekening houden met de Wet beperking export uitkeringen (Wet BEU).

• U kunt uw volledige WAO-uitkering meenemen naar de landen van de Europese Unie (EU) en de landen van de Europese Economische Ruimte (EER). De EER-landen zijn de landen van de Europese Unie plus IJsland, Noorwegen en Liechtenstein. U kunt uw volledige WAO-uitkering ook meenemen naar de Nederlandse Antillen en Aruba.
• Wanneer u wilt verhuizen naar een ander verdragsland dan hiervoor genoemd dan hangt het van de inhoud van het verdrag af wat er met uw uitkering gebeurt.
• Als u naar een niet-verdragsland verhuist, dan stopt uw WAO-uitkering.

Wat gebeurt er met uw WAO-uitkering als u overlijdt?

Als u komt te overlijden, stopt uw WAO-uitkering. Uw nabestaanden kunnen bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) een overlijdensuitkering aanvragen.De overlijdensuitkering is gelijk aan één bruto WAO-maanduitkering. UWV berekent bij overlijden ook meteen het opgebouwde vakantiegeld en keert het uit. Het kan zijn dat de netto-uitkering na het overlijden nog een tijdje is doorbetaald. In dat geval wordt de teveel betaalde uitkering van de overlijdensuitkering afgetrokken.

Meer informatie

Hebt u naar aanleiding van deze tekst nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de afdeling Publieksinformatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Postbus 90801, 2509 LV Den Haag, telefoon 0800-8051 (gratis).

Stem of voeg toe aan :