Werk, Ontslag en Uitkeringen

Wat is de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)?

Als u na twee jaar ziekte voor een deel of helemaal niet meer kunt werken, kunt u in aanmerking komen voor een uitkering volgens de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). In deze wet ligt het accent op wat mensen nog wél kunnen.

Het is in de WIA zo geregeld dat u er altijd financieel op vooruit gaat als u (gedeeltelijk) blijft werken. Maar er is ook een uitkering als u echt niet meer aan de slag kunt.

Twee regelingen
Binnen de WIA zijn er twee verschillende uitkeringen:

• Bent u volledig arbeidsongeschikt en is de kans dat u weer herstelt erg klein, dan krijgt u een IVA-uitkering. IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig  en duurzaam Arbeidsongeschikten.
• Iedereen die gedeeltelijk arbeidsgeschikt is, kan in aanmerking komen voor een uitkering op grond van de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA).

WIA vervangt een aantal wetten
Door de invoering van de WIA is de Wet re-integratie arbeidsgehandicapten (Wet REA) vervallen. De Wet REA is deels opgenomen in de WIA en deels in de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor jonggehandicapten (Wajong).

De WAO is niet afgeschaft, maar geldt alleen nog voor degenen die op 1 januari 2006 al een WAO-uitkering ontvingen.

Hoe wordt de mate van arbeidsongeschiktheid voor de WIA bepaald?

Als u na twee jaar ziekte niet of niet volledig aan het werk bent, volgt een keuring van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). De UWV-arts en de arbeidsdeskundige bepalen uw arbeids(on)geschiktheid. Dat gebeurt door het zogeheten ‘loonverlies’ vast te stellen, dat wat u door ziekte of handicap minder kunt verdienen dan daarvoor. De WIA maakt vervolgens verschil tussen vier groepen:

Loonverlies van minder dan 35 procent
Bij een loonverlies van minder dan 35 procent bent u volgens de WIA niet arbeidsongeschikt. U gaat (weer) aan het werk en blijft in dienst van uw werkgever. Samen met uw werkgever bekijkt u hoe u kunt blijven werken. Bijvoorbeeld door ander werk, aanpassing van de werkplek of werken bij een andere werkgever.

Loonverlies van minstens 35 procent maar minder dan 80 procent
U valt onder de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA).

Loonverlies van minstens 80 procent met een redelijke kans op herstel
Uw arbeidsongeschiktheid is tijdelijk. U valt onder de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA).

Loonverlies van minstens 80 procent zonder of met zeer kleine kans op herstel
U valt onder de Regeling inkomensvoorziening volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA) en ontvangt een uitkering gebaseerd op uw laatstverdiende loon.

Wat gebeurt er als u minder dan 35 procent arbeidsongeschikt bent?

Als u minder dan 35 procent arbeidsongeschikt bent, blijft u in principe in dienst van uw werkgever. U bekijkt samen met uw werkgever wat de beste oplossing is om u aan het werk te houden. Is terugkeer naar de eigen functie mogelijk? Misschien moet daarvoor de werkplek of het takenpakket worden aangepast. Zijn er andere mogelijkheden binnen het bedrijf? Uw werkgever kan u ook helpen aan werk bij een andere werkgever.

Lukt dit allemaal niet, hoe goed u en uw werkgever het ook proberen? Dan kan uw werkgever eventueel na twee jaar arbeidsongeschiktheid een ontslagvergunning aanvragen. Als u daardoor werkloos wordt, gaan voor u de regels van de WW gelden.

Wat regelt de WIA als u gedeeltelijk kunt werken?

Als u voor 35 tot 80 procent minder kunt verdienen krijgt u een uitkering op grond van de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA). Deze uitkering wordt eventueel aangevuld met uw inkomen uit werk. Hoe meer u kunt werken, hoe hoger uw inkomen.
U ontvangt eerst een loongerelateerde uitkering, daarna een loonaanvulling of vervolguitkering.

Loongerelateerde uitkering
U ontvangt minimaal 3 en maximaal 38 maanden een loongerelateerde WGA-uitkering. Hoe lang precies, hangt af van uw arbeidsverleden. U moet in ieder geval minimaal 26 van de laatste 36 weken voordat u ziek werd, gewerkt hebben.
De eerste twee maanden bedraagt uw uitkering 75 procent van het dagloon, daarna 70 procent. Als u werkt, krijgt u de eerste twee maanden bovenop het nieuwe loon een uitkering van 75 procent van het bedrag dat u minder verdient in vergelijking met het dagloon. Uw totale inkomen neemt toe naarmate u meer werkt.

Let op: er geldt  een maximum dagloon (per 1 juli 2009 185,46 euro per dag).

Duur loongerelateerde uitkering
Hoe lang u de loongerelateerde uitkering krijgt, hangt af van uw arbeidsverleden (voor 1 januari 2008 was de duur gebaseerd op uw leeftijd).

Uw arbeidsverleden wordt opgebouwd uit twee delen:

• alle jaren vanaf het jaar waarin u 18 werd tot en met 1997 (het fictieve arbeidsverleden) plus
• de jaren waarin u daadwerkelijk gewerkt hebt vanaf 1998 tot het jaar waarin uw WGA-uitkering ingaat, het  feitelijk arbeidsverleden. Alleen de jaren waarin u minstens 52 dagen loon kreeg, tellen hiervoor mee. Ook jaren waarin u voor uw kind zorgde, mantelzorg verleende of onbetaald verlof opnam, kunnen meetellen.

Voor ieder volledig jaar arbeidsverleden, ontvangt u een maand uitkering. De uitkering duurt minimaal 3 en maximaal 38 maanden. Ontving u de loongerelateerde uitkering al voor 1 januari 2008, dan krijgt u de uitkering maximaal 60 maanden.

Als uw loongerelateerde uitkering afloopt
De uitkering na afloop van de loongerelateerde uitkering hangt af van hoeveel u op dat moment verdient. Deze verdiensten worden elke maand bekeken.
Verdient u de helft of meer van wat u nog zou kunnen verdienen, dan krijgt u een loonaanvullingsuitkering. Hebt u geen werk of verdient u weinig, dan krijgt u een vervolguitkering.

WGA-loonaanvulling
De hoogte van de WGA-loonaanvulling is afhankelijk van wat u zelf verdient en wat u volgens de arbeidskundige van het UWV kunt verdienen.

Verdient u minimaal 50 procent van wat u nog kunt verdienen? Dan vult de WGA uw loon aan met 70 procent van het verschil tussen uw oude loon (met een maximum) en het loon dat u nog kunt verdienen (de zogeheten resterende verdiencapaciteit). Het loont dus om te werken naar vermogen.

WGA-vervolguitkering
Hebt u na afloop van de ‘loongerelateerde’ uitkering geen werk of verdient u minder dan 50 procent van wat u nog kunt verdienen? Dan krijgt u bovenop uw eventuele loon een WGA-vervolguitkering.

Anders dan bij de twee andere WGA-uitkeringen wordt er bij de vervolguitkering niet meer direct rekening gehouden met wat u vroeger verdiende. De vervolguitkering is namelijk een percentage van het minimumloon. Dit percentage is afhankelijk van uw arbeidsongeschiktheidspercentage.

Het kan zijn dat u minder verdiende dan het minimumloon doordat u parttime werkte. Dan wordt de uitkering wél berekend aan de hand van uw oude loon.

Vakantietoeslag
U bouwt iedere maand acht procent vakantietoeslag op. U krijgt uw vakantietoeslag elk jaar uitbetaald in mei. Houdt uw uitkering eerder op? Dan krijgt u uw vakantietoeslag uitbetaald in de laatste maand dat u nog een WGA-uitkering ontvangt.

Onder het sociaal minimum
Als uw inkomen uit de WGA lager uitvalt dan het sociaal minimum dat voor u geldt, dan kunt u bij het UWV een toeslag aanvragen.

Wat regelt de WIA als u tijdelijk helemaal niet meer kunt werken?

Kunt u tijdelijk voor tachtig procent of meer niet meer werken, maar is er een kans dat u weer beter wordt? Dan bent u wel helemaal, maar niet langdurig arbeidsongeschikt. U krijgt een uitkering op grond van de WIA-regeling: Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). De uitkering bedraagt 70 procent van uw laatstverdiende loon (tot een bepaald maximum). U houdt deze uitkering totdat duidelijk is of u helemaal niet meer kunt werken of dat u gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent.

Let op: er geldt een maximumdagloon. Dit maxiumdagloon is per 1 juli 2009 vastgesteld op 185,46 euro.

Herbeoordeling
Als bij een herbeoordeling blijkt dat u volledig arbeidsongeschikt blijft, dan krijgt u een uitkering op grond van de Regeling inkomensvoorziening volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA). Als u gedeeltelijk herstelt dan houdt u een WGA-uitkering die u kunt aanvullen met inkomen uit werk.

Vakantietoeslag
U bouwt iedere maand acht procent vakantietoeslag op. U krijgt uw vakantietoeslag elk jaar uitbetaald in mei. Houdt uw uitkering eerder op? Dan krijgt u uw vakantietoeslag uitbetaald in de laatste maand dat u nog een WGA-uitkering ontvangt.

Onder het sociaal minimum
Als uw inkomen uit de WGA lager uitvalt dan het sociaal minimum dat voor u geldt, dan kunt u bij UWV een toeslag aanvragen.

Wat regelt de WIA als u helemaal niet meer kunt werken?

Bij volledige en langdurige arbeidsongeschiktheid hebt u recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. U bent volledig en langdurig arbeidsongeschikt als u niet meer dan 20 procent van uw laatstverdiende loon kunt verdienen en u ook niet meer beter kunt worden. In deze situatie is er sprake van een zogeheten loonverlies van 80 procent of meer. De Regeling inkomensvoorziening volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA) kent een uitkering die 75 procent van uw laatstverdiende loon bedraagt. Let op: daarbij geldt een maximum in de vorm van het maximumdagloon, dat is 185,46 euro (juli 2009).

Vakantietoeslag
U bouwt iedere maand acht procent vakantietoeslag op. U krijgt uw vakantietoeslag elk jaar uitbetaald in mei. Houdt uw uitkering eerder op? Dan krijgt u uw vakantietoeslag uitbetaald in de laatste maand dat u nog een IVA-uitkering ontvangt.

Herkeuring bij kans op herstel
Als er nog een kleine mogelijkheid is dat uw gezondheid verbetert, wordt u de eerste vijf jaar jaarlijks herbeoordeeld. Als blijkt dat u gedeeltelijk hersteld bent, kunt u voor een deel weer arbeidsgeschikt verklaard worden. U valt dan onder de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Is er niets veranderd, dan houdt u de IVA-uitkering.

Onder het sociaal minimum
Als uw inkomen uit de IVA lager uitvalt dan het sociaal minimum dat voor u geldt, dan kunt u bij het UWV een toeslag aanvragen.

Wat gebeurt er met uw WIA-uitkering als u overlijdt?

Als u komt te overlijden, stopt uw WIA-uitkering. Uw nabestaanden kunnen bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) een overlijdensuitkering aanvragen.De overlijdensuitkering is gelijk aan één bruto WIA-maanduitkering. UWV berekent bij overlijden ook meteen het opgebouwde vakantiegeld en keert het uit. Het kan zijn dat de netto-uitkering na het overlijden nog een tijdje is doorbetaald. In dat geval wordt de teveel betaalde uitkering van de overlijdensuitkering afgetrokken.

Meer informatie

Voor meer informatie over de Wet werk en inkomen kunt u contact opnemen met de afdeling Publieksinformatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,  telefoon. 0800 9051 (gratis).

Stem of voeg toe aan :