Werk, Ontslag en Uitkeringen

Wat houdt de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) in?

Als uw werknemer na twee jaar ziekte voor een deel of helemaal niet meer kan werken, kan hij of zij in aanmerking komen voor een uitkering volgens de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). In deze wet ligt het accent op wat mensen nog wél kunnen.

Het is in de WIA zo geregeld dat een werknemer er altijd financieel op vooruit gaat als hij of zij (gedeeltelijk) blijft werken. Maar er is ook een uitkering voor de werknemer die echt niet meer aan de slag kan.

Twee regelingen
Binnen de WIA zijn er twee verschillende uitkeringen:

• Is uw werknemer volledig arbeidsongeschikt en is de kans dat hij of zij weer herstelt erg klein, dan krijgt hij een IVA-uitkering. IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig en duurzaam Arbeidsongeschikten.
• Iedereen die gedeeltelijk arbeidsgeschikt is, kan in aanmerking komen voor een uitkering op grond van de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA).

WIA vervangt een aantal wetten
Door de invoering van de WIA is de Wet re-integratie arbeidsgehandicapten (Wet REA) vervallen. De Wet REA is deels opgenomen in de WIA en deels in de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor jonggehandicapten (Wajong).

De WAO is niet afgeschaft, maar geldt alleen nog voor degenen die op 1 januari 2006 al een WAO-uitkering ontvingen.

Wat betekent de WIA voor u als werkgever?

• U moet een werknemer die minder dan 35% arbeidsongeschikt is, in beginsel in dienst houden;
• Als uw werknemer gedeeltelijk arbeidsongeschikt is, dat wil zeggen dat zijn loonverlies minstens 35% is, kan hij in aanmerking komen voor een loonaanvulling, als hij in voldoende mate werkt;
• U hebt de keuzevrijheid het risico op gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid van uw werknemers zelf te dragen, onder te brengen bij een private verzekeraar of bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Het UWV blijft in alle gevallen de keuring verrichten.

Wat moet u doen als uw werknemer langdurig ziek wordt?

Sinds 1 januari 2004 moet u uw werknemer bij langdurig ziekteverzuim twee jaar lang (minstens 70% van het) loon doorbetalen. De wettelijke verplichting om ten minste het minimumloon te betalen geldt niet voor het tweede ziektejaar.
U moet samen met uw werknemer uw uiterste best doen om hem zo snel mogelijk weer aan de slag te krijgen. Zo niet, dan volgen sancties. Een eventuele aanvraag voor de WIA gebeurt in principe uiterlijk 13 weken voor het einde van het tweede ziektejaar.
In bepaalde gevallen kan een keuring al eerder plaatsvinden. Dat kan bij mensen die niet meer kunnen werken en voor wie het volledig duidelijk is dat er geen kans op herstel is.
Meer over loon bij ziekte

Wat gebeurt er als uw werknemer twee jaar ziek is?

Als uw werknemer twee jaar ziek is en als het hem niet is gelukt weer aan de slag te komen, ondanks alle inspanningen van uw kant en van de kant van de werknemer zelf, volgt een keuring. Hierbij kijkt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) eerst naar wat uw werknemer nog kan. Alleen bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid bestaat er recht op een uitkering van 75% van het laatstverdiende loon (dit is aan een maximum gebonden). Een werknemer is volledig en duurzaam arbeidsongeschikt als hij niet meer dan 20% van zijn laatstverdiende loon kan verdienen en hij ook niet meer beter kan worden.

Wat is er geregeld als uw werknemer gedeeltelijk arbeidsgeschikt is?

Als uw werknemer gedeeltelijk arbeidsongeschikt is, dat wil zeggen dat zijn loonverlies minstens 35% is, kan hij in aanmerking komen voor een uitkering op grond van de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA). Deze regeling heeft als uitgangspunt dat (meer) werken moet lonen. Als uw werknemer ondanks zijn ziekte werkt, heeft hij in principe recht op een loonaanvulling tot zijn 65ste, mits hij in voldoende mate werkt (minimaal 50% van wat hij nog kan verdienen).

Wat als uw werknemer minder dan 35 procent arbeidsongeschikt is?

Als uw werknemer minder dan 35% arbeidsongeschikt is krijgt hij geen uitkering en moet u hem in principe in dienst houden. U en uw werknemer moeten er alles aan doen om hem aan het werk te houden. Is terugkeer naar de eigen functie mogelijk? Misschien moet daarvoor de werkplek of het takenpakket worden aangepast. Zijn er andere mogelijkheden binnen het bedrijf? U kunt uw werknemer ook helpen aan werk bij een andere werkgever.

Lukt dit allemaal niet, hoe goed u en uw werknemer het ook proberen? Dan kunt u eventueel na twee jaar arbeidsongeschiktheid een ontslagvergunning aanvragen. Als uw werknemer daardoor werkloos wordt, gaan voor hem de regels van de WW gelden.

Bent u eigenrisicodrager?

U kunt het financiële risico van gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid onderbrengen bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) of het zelf dragen en eventueel een verzekering afsluiten bij een private verzekeraar. Het UWV blijft in alle gevallen de keuringen doen.
Als u eigenrisicodrager wordt voor de WGA, dan draagt u (vanaf 2007) voor een periode van tien jaar de WGA-uitkeringslasten van uw werknemers en bent u in die periode verantwoordelijk voor hun re-integratie. Als eigenrisicodrager hoeft u geen gedifferentieerde WGA-premie te betalen.

Bent u verzekerd bij het UWV?

Als het UWV de WGA volledig uitvoert voor uw werknemers, dan betaalt u de gedifferentieerde premie. Deze verschilt per bedrijf. Hoe minder werknemers in uw bedrijf arbeidsongeschikt worden, hoe lager de premie. Er zijn minimum- en maximumpremies voor grote en voor kleine werkgevers. De lasten voor de WGA worden voor 10 jaar gefinancierd uit de gedifferentieerde premie en de lasten daarna uit de basispremie.

Welke premies betaalt u?

Met de WIA hebt u als werkgever te maken met een:

• vaste basispremie voor de WAO en de WIA (waaruit onder andere de IVA betaald wordt);
• en als u zich bij het UWV hebt verzekerd voor de WGA een gedifferentieerde premie voor de WGA.

Kunt u de WGA-premie op uw werknemers verhalen?

Werkgevers mogen maximaal 50% van de WGA-premie verhalen op het nettoloon van hun werknemers. In de meeste gevallen zullen werkgevers over dit verhaal overleg voeren met hun werknemers en hier afspraken over maken, maar zij zijn hiertoe niet verplicht. Dit verhaalsrecht is voor werkgevers die voor het WGA-risico van hun werknemers bij UWV zijn verzekerd, geregeld in de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv), artikel 34 lid 2. Het gaat dan om verhaal van de gedifferentieerde WGA-premie.

Sinds 2007 worden de WGA-uitkeringen betaald uit een gedifferentieerde premie en een basispremie. Deze premies draagt u af aan de Belastingdienst. U kunt maximaal de helft van de gedifferentieerde premie die u verschuldigd bent, verhalen op uw werknemers. De hoogte van de gedifferentieerde premie hangt af van het aantal werknemers in uw bedrijf dat gedeeltelijk arbeidsgeschikt wordt verklaard.

Eigenrisicodragers
Bent u eigenrisicodrager, dan betaalt u alleen de basispremie voor de WGA. Het verhaalsrecht voor werkgevers die eigenrisicodrager zijn voor de WGA, is geregeld in artikel 41 van de Wfsv en artikel 3.17 van de Regeling Wfsv.

Als u een private verzekering hebt afgesloten
Als u een private verzekering hebt afgesloten, kunt u maximaal de helft van de premie verhalen op het nettoloon van uw werknemers. Omdat de private verzekeringspremie ook meer kan omvatten dan alleen het WGA-risico, kan alleen het deel van de premie dat betrekking heeft op het WGA-risico verhaald worden.

Als u geen private verzekering hebt afgesloten
Als u geen private verzekering hebt afgesloten, kunt u maximaal de helft van de lasten van de WGA verhalen op uw werknemers. De lasten die u kunt verhalen zijn de kosten van de WGA-uitkeringen gedeeld door de loonsom. Dit berekent u op basis van een schatting van te verwachte lasten of op basis van de gerealiseerde lasten van het voorafgaande jaar. Deze kosten zijn gemaximeerd op 1,5 maal de maximum gedifferentieerde premie die voor u zou gelden als u geen eigenrisicodrager was. U hebt de mogelijkheid maximaal de helft van deze kosten te verhalen.

Kunt u de kosten voor re-integratie verhalen?

Werkgevers en UWV kunnen de kosten om werknemers na bijvoorbeeld een ongeval weer aan het werk te helpen redelijk eenvoudig verhalen op de veroorzaker van het ongeval.

Deze vereenvoudiging is het gevolg van een wetswijziging per 13 juni 2008, waardoor de zogenoemde aansprakelijke derde de kosten voor re-integratie moet vergoeden aan de werkgever en/of UWV.

Is het voordelig als u een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer in dienst houdt of neemt?

Als u een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer in dienst houdt of neemt, krijgt u korting op de arbeidsongeschiktheids- en werkloosheidpremies.

In dienst houden
Voor het in dienst houden van een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer krijgt u eenmalig een maximale premiekorting van € 2.042. Dit geldt voor zolang de dienstbetrekking duurt, maar maximaal één jaar. Het gaat er dan bijvoorbeeld om dat u een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer in de gelegenheid stelt zijn oude functie weer te vervullen. Of u kunt deze werknemer herplaatsen in een andere functie binnen uw bedrijf.

In dienst nemen
Neemt u een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer in dienst, dan krijgt u aan premiekorting maximaal € 2.042 per jaar. Dit geldt voor zolang de dienstbetrekking duurt, maar maximaal drie jaar. Als de werknemer minder verdient dan 50% van het  wettelijk minimumloon, komt u in aanmerking voor € 454 premiekorting.
De korting wordt verhoogd met € 1.360 per jaar als de werknemer jonggehandicapt is.

Ook voor het in dienst houden en/of nemen van oudere werknemers kunt u premiekorting krijgen:

Premiekorting voor oudere werknemers
Als u  in 2009 een werknemer in dienst neemt die 50 jaar of ouder is en die direct voor indiensttreding een werkloosheidsuitkering (WW, wachtgeld), arbeidsongeschiktheidsuitkering   (WAO, WIA, Wajong, WAZ, Wamil) of bijstandsuitkering (WWB, WIK, IOAW, IOAZ)   kreeg, dan hebt u bij een dienstverband van 36 uur of meer  per week recht op een premiekorting van € 6.500 per jaar. U kunt deze korting toepassen zolang de dienstbetrekking bestaat, maar maximaal drie jaar.
Voor parttime dienstverbanden is de premiekorting van € 6.500 per jaar evenredig minder.
Premiekorting voor in dienst houden werknemer van 62 jaar of ouder
Als u in 2009 een werknemer in dienst hebt die 62 jaar of ouder is, dan hebt u bij een dienstverband van tenminste 36 uur per week recht op een premiekorting van maximaal € 2.750 per jaar. U kunt deze korting toepassen zolang de dienstbetrekking bestaat, maar uiterlijk totdat de werknemer 65 jaar wordt.

Hebt u voor dezelfde werknemer zowel recht op de premiekorting van maximaal € 6.500 per jaar als voor de premiekorting van maximaal € 2.750 per jaar, dan gaat de eerste premiekorting voor. U past dan dus alleen de premiekorting toe van maximaal € 6.500 per jaar.

Aanvragen premiekorting
De premiekorting is snel en zonder administratieve rompslomp te verkrijgen. U moet de premiekorting toepassen binnen een jaar nadat de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer bij u in dienst is getreden, of binnen een jaar nadat hij weer bij u is gaan werken. Meer informatie: www.belastingdienst.nl

Welke andere regelingen zijn er?

Subsidie werkplek
Hebt u een werknemer met arbeidshandicap in dienst en maakt u extra kosten om zijn werk mogelijk te maken? Dan kunt u hiervoor bij UWV subsidie aanvragen. Denk hierbij aan een aangepast toilet voor een werknemer met een rolstoel. Of aan een aangepaste werkplek. Ook kan UWV subsidie verlenen voor niet-meeneembare hulpmiddelen. Subsidie voor meeneembare hulpmiddelen kan uw werknemer zelf aanvragen.

U kunt subsidie voor aanpassingen op de werkplek aanvragen als:

• Uw werknemer minimaal 6 maanden bij u in dienst is.
• De kosten voor de aanpassingen hoger zijn dan een bepaald drempelbedrag.

Loonkostensubsidie
Neemt u iemand in dienst jonger dan 50 jaar, die (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt is of langer dan één jaar werkloos dan kunt u hiervoor een jaar lang subsidie krijgen. Het gaat hierbij om langdurig werklozen met een WW-uitkering, om arbeidsongeschikten met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WGA, WAO, WAZ, WAJONG) en om herbeoordeelde arbeidsongeschikten. Voorwaarde voor zo’n loonkostensubsidie is onder meer dat het om een echte baan gaat: een bestaande vacature of een nieuwe baan die na dat jaar (in beginsel) wordt voortgezet. De subsidie is maximaal 50 procent van het minimumloon.

Jobcoach
Hebt  u een werknemer met een langdurige ziekte of handicap in dienst die begeleiding op de werkvloer nodig heeft? Dan kan een jobcoach misschien helpen. Een jobcoach begeleidt werknemers met een langdurige ziekte of handicap naar of in een baan. De werknemers krijgen een persoonlijk trainings- of inwerkprogramma en begeleiding op de werkvloer. Aan het eind van een geslaagd programma kan de werknemer zijn werk zelfstandig uitvoeren. De jobcoach blijft bereikbaar wanneer er een probleem ontstaat of als er nog knelpunten zijn.
De jobcoach begeleidt uw werknemer in het eerste jaar voor maximaal 15% van zijn werkuren. In het tweede jaar is dat maximaal 7,5% en in het derde en volgende jaren 5%.

Kan uw werknemer het werk niet zonder hulp van de jobcoach doen, dan kunt u van UWV een vergoeding krijgen. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de hoeveelheid hulp die nodig is.

No-riskpolis
Als werkgever moet u voor een zieke werknemer ten minste 70% van het loon doorbetalen in de eerste 2 jaar van zijn ziekte. Voor werknemers met een arbeidshandicap betaalt UWV soms een Ziektewetuitkering. De Ziektewetuitkering dekt een groot deel van de loonkosten van de zieke werknemer. Deze regeling wordt vaak de no-riskpolis genoemd. De no-riskpolis geldt voor ziekmeldingen in de eerste 5 jaar van de arbeidsovereenkomst. Als de ziekte of handicap ernstig is, kunt u bij UWV een verlenging van deze periode aanvragen.

Proefplaatsing
Als u, samen met een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer de terugkeer in het arbeidsproces wilt uitproberen, dan kunt u een proefplaats aanbieden voor maximaal drie maanden. Tijdens deze periode werkt deze werknemer onbetaald op proef. De uitkering van de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer loopt tijdens de proefplaatsing gewoon door.
Om van het UWV toestemming te krijgen voor een proefplaatsing, moet er reëel uitzicht zijn op een regulier arbeidscontract voor ten minste zes maanden en voor hetzelfde aantal of meer uren dan voor de proefplaatsing is afgesproken.

UWV voert bovenstaande regelingen uit.

Meer informatie

Meer informatie kunt u vinden op de sites

- www.belastingdienst.nl
- www.uwv.nl
- www.ehbw.nl
Hebt u naar aanleiding van deze tekst nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de afdeling Publieksinformatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Postbus 90801, 2509 LV Den Haag, telefoon 0800-8051 (gratis).

Stem of voeg toe aan :