Werk, Ontslag en Uitkeringen

Thuiswerk
Thuiswerk is al het werk dat thuis gedaan wordt, van enveloppen vullen tot telefoon beantwoorden. Een thuiswerkgever is iemand ‘die een ander arbeid in een woning doet verrichten, onder zijn gezag of in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf’. Met woning wordt ook een caravan, garage of een werkplaats, die onderdeel van de woning is, bedoeld.

Voor het traditionele thuiswerk zijn geen hoge kwalificaties vereist. Juist omdat het werk vaak simpel en monotoon is, is er snel sprake van een hoge lichamelijke belasting. De zitgelegenheid is vaak een probleem, net als de werkhouding. Overigens is dit laatste ook een probleem bij telewerken. Soms is de gezondheid en veiligheid van werknemers in gevaar omdat ze met onveilige apparatuur of gevaarlijke stoffen werken. Als uw werknemers thuis werken, moet u zorgen voor goede arbeidsomstandigheden. Wat u moet doen om uw werknemers thuis te beschermen staat beschreven in de  Arbowet.

Waar moet u op letten bij thuiswerk?

U moet op een aantal zaken letten als u werknemers laat thuiswerken:

Risico’s inventariseren
U moet een schriftelijke risicoinventarisatie en -evaluatie maken. U kunt bij uw branche-organisatie een checklist aanvragen waarin de meest voorkomende risico’s voor uw bedrijfstak worden genoemd. Voor thuiswerk betekent de risico-inventarisatie en -evaluatie dat u moet kijken of het werk wel geschikt is om in een woning te verrichten. Als dit niet het geval is dient u te onderzoeken welke maatregelen er dan nodig zijn om de werkplek passend te maken. Bij het maken van een risico-inventarisatie en -evaluatie kunt u de arbodienst of arbodeskundige inschakelen.

Goede afspraken en voorlichting
Uw werknemer kan pas verstandig met de risico’s van zijn werk omgaan, als hij weet wat deze risico’s zijn. Het is daarom belangrijk om uw werknemers goed voor te lichten. Voor thuiswerkers is dit extra belangrijk. U kunt immers niet constant toezicht houden op de werkzaamheden. U moet uw werknemers dus voorlichten over zaken als een veilige bediening van de apparatuur, een goede werkhouding en zonodig over het werken met gevaarlijke stoffen.

Het is belangrijk om goede afspraken te maken over onderhoud, reparaties en dergelijke van apparatuur. Zet deze afspraken bij voorkeur op papier. U blijft als werkgever altijd eindverantwoordelijk voor goede en veilige apparatuur.

Arbeidsovereenkomst of niet
Als iemand in uw opdracht werkzaamheden uitvoert, is het vaak lastig om te bepalen of er sprake is van een dienstbetrekking. U kunt uw opdrachtnemer dan vragen om de ‘Verklaring Arbeidsrelatie’ (VAR). In deze verklaring geeft de Belastingdienst aan hoe hij de inkomsten van uw opdrachtnemer ziet. Hierdoor wordt het voor u ook duidelijk of u wel of geen heffingen en premies moet inhouden. Als uw opdrachtnemer zelfstandige is, gelden voor u en voor de opdrachtnemer de rechten en plichten uit het arbeidsomstandigheden besluit (zie ook site Arbeidsinspectie).

Bezoek thuis
Soms kan het nodig zijn om u op de hoogte te stellen van de arbeidsomstandigheden van uw werknemers. U gaat ze dan thuis bezoeken. Uw werknemer heeft het recht u niet binnen te laten. Hij beroept zich dan op de onschendbaarheid van de woning.
U moet hier dus goede afspraken over maken. Weigert een medewerker u toe te laten in zijn woning dan kunt u besluiten hem geen werk meer te geven. De rechter zal uiteindelijk beslissen of een dergelijke beëindiging van de arbeidsverhouding rechtmatig is.

Gegevens bijhouden
U moet de gegevens van uw thuiswerkers bijhouden. Deze gegevens kunnen opgevraagd worden door de inspecteurs van de Arbeidsinspectie.

Deze gegevens moeten bestaan uit:

• namen en adressen
• leeftijd
• werkzaamheden
• de chemische of gevaarlijke stoffen die gebruikt worden
• de hulpmiddelen die gebruikt worden
• de werktuigen die gebruikt worden

Voorraad beperken
Thuiswerkers mogen niet te veel hinder ondervinden van de voorraad grondstoffen en producten op hun werkplek.
De voorraad moet in verhouding zijn met de werkzaamheden die uw werknemer verricht. U mag de woning van uw werknemer niet als magazijn gebruiken.

Ongevallen
Volgens de Arbowet moet u arbeidsongevallen zo snel mogelijk melden bij de Arbeidsinspectie. Bij thuiswerk hebt u geen zicht op de veiligheid van uw werknemer. Uw werknemer is daarom verplicht een ongeval zo snel mogelijk bij u te melden. U moet uw werknemer informeren over deze verplichting. U moet verder alle ongevallen registreren.
Meer informatie over het melden van ongevallen

Werkplek
Thuiswerk moet zoveel mogelijk zittend gedaan kunnen worden. Hiervoor zijn een goede stoel, een goede tafel en geschikte verlichting vereist. U bent verplicht voor deze voorzieningen te zorgen, tenzij de werknemer er zelf al over beschikt.

U bent verantwoordelijk voor het veilig en verantwoord gebruiken van werktuigen. U moet dus zorgen voor goede beveiliging (een machine mag niet onbedoeld aanslaan), de juiste elektrische aansluiting en de juiste kabels.
U bent verantwoordelijk voor onderhoud en reparatie van de machine ook als deze eigendom is van de werknemer. Een werknemer kan zelf uiteraard kleine reparaties uitvoeren, maar u blijft eindverantwoordelijk.

Gevaarlijke stoffen
Thuiswerkers komen regelmatig in aanraking met gevaarlijke stoffen zoals lijm, oplosmiddelen, poets- en ontvettingsmiddelen, soldeertin en verf. Voor het werken met deze stoffen bestaan net als op een ‘gewone’ werkplek strikte regels.
De woning van uw werknemer is niet geschikt om op een veilige en gezonde manier met gevaarlijke stoffen te werken. Vandaar dat het Arbeidsomstandighedenbesluit slechts het werken met een aantal stoffen toestaat. Bij het werken met deze stoffen gelden dezelfde voorschriften die ook bij het werken in bedrijven gelden.
Voor meer informatie kunt u terecht bij de arbodienst of arbodeskundige.

Wat zijn de regels voor beeldschermwerk?

Bij telewerken hebt u te maken met regels die opgesteld zijn door de EU. Deze regels zijn bedoeld om verantwoord te kunnen werken met beeldschermen.

Algemeen geldt dat uw werknemer bij een werkdag van acht uur niet meer dan zes uur achter een beeldscherm mag werken. Het werk achter een beeldscherm moet iedere twee uur worden afgewisseld met iets anders. Als afwisseling niet mogelijk is, moet het werk worden onderbroken. Deze pauzes worden dan tot de arbeidstijd gerekend.

• Beeldschermen staan bij voorkeur loodrecht op de richting van het inkomende daglicht. Als dit niet mogelijk is, moet u voorzieningen treffen tegen het spiegelen.
• Toetsenbord en document moeten zich op ongeveer gelijke afstand van het beeldscherm bevinden.
• Het beeldscherm moet op ongeveer 50 cm van de werknemer af staan.
• Als de werknemer veel van papier af moet lezen dan is een documenthouder verplicht.
• Als uw werknemer dat wil, moet u hem de gelegenheid geven zijn ogen te laten onderzoeken bij de bedrijfsarts, eventueel gevolgd door een bezoek aan de oogarts of optometrist. Ook moet u hem indien nodig een bril verschaffen.

Wie controleert?

De Arbeidsinspectie controleert de naleving van de Arbowet. Als de Arbeidsinspectie langs komt moet u de gegevens van de thuiswerkers kunnen overleggen. Eventueel brengt de Arbeidsinspectie een bezoek aan uw werknemers. De inspecteurs mogen de betreffende woningen betreden. Zij behandelen ook eventuele klachten van uw werknemers. De Arbeidsinspectie kan constateren dat u de wettelijke voorschriften niet naleeft. Zij zal dan van u eisen dat u dit binnen een gestelde termijn wel doet.

Meer informatie

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen dan kunt u contact opnemen met de afdeling Publieksinformatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Telefoon: 0800-8051 (gratis)